Teleyoxsulluun parlts

Yayn gliil hr zaman telefird hyat dayanr. Hrnd bizim telefird hyatn oxdan v uzun mddt dayanmasna baxmayaraq, televiziya ilinin sonu onun faliyytin qiymt vermk n lverili vaxtdr.

Bizim televiziyan yalnz rti olaraq televiziya adlandrmaq olar. lkmizdki tamaalarn demk olar ki, byk ksriyyti Azrbaycandak telekanallarn hamsna midini itirib. Dvlt televiziyas tamaalarn gvnc limitini btnlkl xrclyib. ndi azrbaycanllar lkmizd ba vernlr haqqnda bel xarici telekanallardan informasiya almaa stnlk verirlr.

Grnr, ken il 400 min tamaamzn sivil telemkana x ld etmk n "xilaskar boqab" almas bununla izah olunur. midlrin dorulmamas bir zamanlar el hdd atmd ki, seyrilr lkd cryan edn hadislr haqqnda ran televiziyalarndan mlumat ld etmy stnlk verirdilr.

Bel bir vaxtda is Az.Tv yalnz ictimai deqradasiyan srtlndirmyi, lk halisini ktldirmyi qarsna mqsd qoymudu. Dvlt televiziyasn uzun mddt izlyn tamaalar bir mddt sonra dhtl anlayrlar ki, tdricn zvqlri korlanr. Onlar Az.Tv-dki kimi danr v dnrlr.

Xudiyevina Afrika siftil

Bu, n qdr zabl olsa da, telemkanmzn analizin teleshra olan "dvlt televiziyasndan" balamaq vacibdir. Xudiyevfoblar - vtndalarmzn ksr hisssi znn edirdilr ki, lk basnn dyiilmsi, onun oul liyevl vzlnmsiyl dvlt televiziyasnda vziyyt tamamil dyick: "Biz oul liyevin zvqn ox inanrdq. Yni, o da "Nizami Xudiyevin dhtlrin" gz yumacaq?" - dey bakllar bu sual zlrin tez-tez verirdilr.

stambul universitetind thsil alan azrbaycanllardan biri mn bel bir etiraf etdi. Onun szlrin gr, Trkiy vtndalar Az.Tv-y gr bizim dvlti v cmiyyti Afrika trqqisin aid edirlr. Bu kanaln mvcudluu is onlarn bu frziyysinin arqumentin evrilib. nanmrsnz? Onda znz baxn v mhakim edin.

Bli, bu yerd yerimizi afroazrbaycanllarn yannda myynldirn trklr nec inanmayasan. Ancaq cnab Xudiyevin "xidmti" saysind biz bu lklrin srasnda da axrnclardanq.

ahl dvrnd efir vaxtnn ox hisssini Heydr liyevin hyatnn iqlandrlmas tutduu Az.Tv-nin atmazlqlarn rhmtlik dvlt bas z rt-basdr edrdi. Ona gr d H.liyevin vfatndan sonra N.Xudiyev ox pis vziyyt dd. O, "sas diktor"un lmndn sonra efiri he nyl doldura bilmdi. Bu zaman N.Xudiyev H.liyevin xlaryla zngin olan materiallarna mracit etmk qrarna gldi. zrin "mummilli videomaqnitafon" funksiyasn gtrn Az.Tv mrhum prezidentin btn xlarn, glmsmlrini, gz yalarn, qlb v mlubiyytlrini, htta yxlmasn bel efird "frlatmaa" balad. Demk olar ki, btn lk H.liyevin, ndns, mhur Ven bstkaryla mqayis olunduu telefilmi zbrldi.

Ancaq hr balancn bir sonu var. Bu baxmdan, AzTv-nin sabiq dvlt basnn hyat haqda materiallar da sonsuz deyildi. Yeni lk basnda is protokol grlri v n Mataa sfri istisna olmaqla igzarlqdan he bir lamt grnmrd. Bs onda efir vaxtn nec doldurmal?

Deysn, N.Xudiyev bu tin taprq zrind ox ba sndrb v hr zaman olduu kimi n uursuz variant seib. Bu da Az.Tv efirini H.liyevin kemi konsert v nlik proqramlaryla doldurmasdr. Ancaq tannmayan "ulduzlarn" itirakyla. Bununla da Az.Tv-y uzaq v unudulmu yaltlrd olan "mnni"lrin yolu alm oldu. Msln, Zrdab rayonunda yeni fermer mssissinin al mnasibtil rayon icra hakimiyyti burada konsert proqram tkil edir. Ekranda narnc rngd kynk geyinmi, ndns salar daranmam v ayaqqabsz bir olan grnr. Onun qarsndasa bizim melomanlarn sevdiyi v xalq arasnda "ionika" adlandrlan alt dayanb. El ki, bu ayaqyaln olan ns melodiyaya oxar bir ey ifa etmy balayr shny ("shn" rtidir v rayonun dantlar fonunda qurulub) qzlar v olanlar xr. Ham rqs edir!

Konsert-, 40 drc isti olmasna baxmayaraq, rayonun qara kostyumlu v qrmz qalstuklu icra bas shnd grnn kimi davam edir. Youn boynunu gcl hrkt etdirn v piyli qarnn qabaa vern icra bas Heydr v lham liyevlr z tkrn bildirir. Bax, bu vasitlrl N.Xudiyev axam kinoseansna qdr efiri doldura bilir. Axam is tamaa 20 il vvlin, Azrbaycan dilin trcm edilmi xarici kinolarna baxmaa mcbur olur. ziz tamaalar, bu filmlr baxmayn. ks tqdird siz yaamaq arzunuzu itir bilrsiniz.

Cngllikdki tbii sem

Uzun mddt btn cmiyyt kemid ANS adlanan telekanaln nailiyytlril qrur duyurdu. Deysn, efirinin deqradasiyaya uradn baa dn kanal rhbrliyi hazrda teleliderlik ambisiyalarndan l kib. ks halda, kanaln kemi nclly haqqnda reklam arxnn gstrilmmsini nyl izah etmk olar? Grnr, Vahid Mustafayev artq telejurnalistikada birinci olmadn drk edib. Axrnclar irisind is birincilik istmir v dzgn d edir.

ANS-in hazrk sifti Qnir Paayevann smimi etirafna gr, bu kanaln efirind cngllikdki kimi tbii sem hkmrandr.

Mirahinin istedadnn vzind biz Qnirnin efir o qdr d uyumayan ssini, Qorbaovsaya l v Brejnev saya qa hrktli Orxan ld etdik.

Bs kanaln Heydr liyevin grnts olan yeni loqotipi ny lazmdr? Bu loqotip, "sakit olun, uaqlar, ANS oxdan qeyri-obyektivdir. Biz liyeviyik", demkdir. Bu etiraf efirdn Mirahinin getmsin sbb oldu. Bzn mn el glir ki, onun ekranda grnmsind kanal rhbrliyi z maraql deyil. nki o, kemi gnlr haqqnda son xatirdir.

Kosmos, lider v bucaq

Nhayt, biz, yalnz shv nticsind telekanal adlandrlan konsert kanallarnn thlilin atdq. "Speys"i televiziya adlandrmaq olar? Fikrimc, Bak hr komsomol komitsinin kemi instruktoru Etibar Babayev, deysn, Azrbaycan toylarnn thlilin balayb. Bu kanaln btn efiri mhz toylarn analizin hsr edilib. ks tqdird, el nliklrimizin "ulduzlarnn" bu kanala aparc gtrlmsini nec izah etmk olar? Bu ulduzlarn hams verililrind yalnz istedadlarn v ny qadir olduqlarn gstrmkl muldurlar. Bu "istedad" is htta toylar n d arzuolunan deyil.

Msln, "Speys" baxarkn tamaa shnnin bir bandan o biri bana qaan v Aygn Kazmovan, ndns, "Tanr trk qorusun!" ar il qarlayan aparcya mhz bu reaksiyan gstr bilr. Maraqldr, Aygnl pantrkizm arasnda n laq var? Mn bu haqda ox fikirlmim v "trbiysizlik" szndn baqa alma he n glmyib.

Tamaa bu cansxc tssratlardan tam ayrlmam shnd Brilliant Dadaova peyda olur. Ounun verilii kii cinsindn olanlarn sblril szn sil mnasnda oyun oynayr. Kiilr byk sbirsizlikl Brilliant Dadaovann zrindki sonuncu ncir yarpan n zaman atacan gzlyirlr. Bu sual tamaalar intizarda saxlayr v onlar uurla siyasi mbarizdn knarladrr.

Tamaa striptiz-konsertdn sonra yaranm tsuratlardan uzaqlamam shny hamya "gz muncuu" paylayan mnni Nua glir. O, da aparc olmaq kimi byk msuliyyti zrin gtrb.

Tamaa tdricn aln itirdiyni baa dr v daha yax verililr izlmk midil "Lider" kanaln ar. Bu kanalda axr vaxtlar siyasi zibillrin yerini zibil-ou tutub. Yqin tamaalarmzn ksriyyti Valdis Pelin "Rozqr" teleproyektini byk hvsl izlyirlr. Bizim plagiata adt etmi telerejisorlar da bu veriliin Azrbaycan variantn yaradblar. Nticd n alnb? Verili dvt olunanlar shny xarlr v onlarn stn vedrlrdn su tklr. Bu da aparcda sfeh gl dourur. Bu verlidn sonra is "Lider"d siyasi mhitin n trbiysiz simalar zlrini nmayi etdirirlr. Yox! Kt baxl xsin danmasndansa, el su il dolu vedrlr yaxdr.

Btn bunlar "Lider"dn imtina etmy v "bucaa" daxil olmaa mcbur edir. Azad Azrbaycan telekanalnn xalq arasnda uurla seilmi bir ad var. Bu kanaln baqa ad bucaqdr. Tkc "Bermud" szn lav etmk qalr. Allah he kim bu qapal telemkana dmyi gstrmsin. Gr, nec sy gstrmk lazm idi ki, baqasnn layihsi olan "Fabrika zvyozd"un mahiyytini thrif edrk onu korlayasan. Bir ne df bu verili baxandan sonra z xalqmn tmsilisi olduuma gr utandm.

Yni biz bu qdr deqredasiyaya uramq?! Yni bu lkd mahnlardan, rqslrdn v mnasz zarafatlardan savay sviyyli he n qalmayb?! z xalqna bu drcd nifrt edib onun mdniyytini mhv etmk olarm?!

Axrnc df n vaxt bizim televiziyalarda strateji problemlr - lknin siyasi, iqtisadi v mdni inkiaf mzakir olunub? Mgr, muam v aq musiqisi hazrk Azrbaycan cmiyytinin yegan problemidir?

Bu cr televiziyalar kim v ny lazmdr? Rqabtin olmamas bizim televiziyalar iri Kolizey - mnasz v sfeh grntlrin meydanna evirib. Hadislrin bu cr inkiaf glckd ar nticlr ver bilr. Televiziya bizim mdniyytin yoxsullamasna v kemi mnvi dyrlrin yox olub getmsin doru aparr.

Eynulla Ftullayev, Hftlik analitik drgi "Monitor", No 63, 03 iyul 2004

Trcm etdi Xyal ahinolu